Czeski Raj samochodem – skalne miasta i zamki
Pierwszy raz zobaczyliśmy ruiny zamku Trosky z drogi – dwie bazaltowe iglice sterczące z lasu jak palce olbrzyma. Zjechaliśmy na pobocze, wyłączyliśmy silnik i przez chwilę nie wiedzieliśmy, czy to jest prawdziwe, czy ktoś ustawił tu dekorację do filmu fantasy. Potem dojechaliśmy do Prachovskich skał, weszliśmy między piaskowcowe wieże wyższe od bloku, przeszli ścieżką, po której trzeba się przeciskać bokiem, i stwierdziliśmy: Czeski Raj to jedno z tych miejsc, o których w Polsce nikt nie mówi, a które jest lepsze niż połowa miejsc, o których mówią wszyscy.

Przegląd trasy
| Parametr | Dane |
|---|---|
| Dystans | 120 km (pętla) |
| Czas jazdy | ~2.5 godziny (bez przystanków) |
| Rekomendowany czas | 2 dni |
| Start / meta | Turnov |
| Samochód | Škoda Fabia |
| Wynajem | ~70 EUR (2 dni) |
| Paliwo | ~15 EUR |
| Drogi | Dobre, miejscami leśne drogi |
Czeski Raj (Český ráj) to geopark UNESCO między Turnovem, Jičínem i Mnichovo Hradiště. 120 km pętli przez skalne miasta, zamki, lasy i wsie, które wyglądają jakby czas się tu zatrzymał gdzieś w latach 80. Z Polski – 4 godziny od Wrocławia, 4.5 od Katowic. Weekend z piątku na niedzielę i wracasz z poczuciem, że byłeś w innym wymiarze.
Dojazd z Polski
Najszybciej z Wrocławia: autostradą A4 do Bolesławca, potem przez Liberec i Turnov – razem 4 godziny. Z Katowic: przez Ostravę do Turnova, 4.5 godziny. Drogę za Liberecjem lepiej jechać główną, nie przez góry – oszczędzisz godzinę i naładunki boczne.
E-winieta wymagana na czeskich autostradach (dálnice). Na drogach lokalnych w Czeskim Raju – nie. Ale na odcinek Liberec-Turnov winieta się przyda.
Dzień 1: Skalne miasta
Prachovské skály
Zaczynamy od Prachovskich skał, 10 km na południe od Jičína. To jest powód numer jeden, żeby tu przyjechać. Skalne miasto – dosłownie: piaskowcowe wieże, korytarze, bramy, okna – na powierzchni 200 hektarów. Ścieżka prowadzi między skałami, po metalowych kładkach, przez szczeliny, na punkty widokowe. Czujesz się jak w grze komputerowej, tyle że nogi naprawdę bolą.
Wejście: 120 CZK (~5 EUR) z parkingu. Parking: 100 CZK za auto. Trasa okrężna: 4-5 km, 2-3 godziny. Są dwie pętle – “Letní” (łatwiejsza, rodzinna) i “Zimní” (stromo, wąsko, rewelacyjnie). My polecamy Zimní, jeśli nie boisz się wysokości i masz buty trekkingowe.
Tip: przyjeżdżaj rano, przed 9:00. Po 10:00 autobusy szkolne i zorganizowane grupy. Po południu – tłumy.

Trosky
Z Prachovskich skał do Trosky – 15 km na zachód. Zamek Trosky to ikona Czeskiego Raju: dwie bazaltowe iglice – Baba (wyższa, 514 m) i Panna (niższa, 504 m) – z ruinami zamku z XIV wieku na szczycie. Wchodzi się po schodach na obie wieże. Z Babej – widok na cały geopark. W pogodne dni widać Krkonoše.
Wejście: 110 CZK. Godziny: 9:00-17:00 (sezon). Zamknięte w poniedziałki poza lipcem-sierpniem.
Droga do Trosky prowadzi przez wioski Ktová i Rovensko pod Troskami – warto zwolnić, bo krajobrazy są jak z obrazka: pagórki, kapliczki, drzewa owocowe, cisza.
Hrubá Skála
10 km dalej na północ – zamek Hrubá Skála. Ten zamek jest działający hotel, więc po wnętrzach nie pospacerujecie za darmo, ale okolicy warto poświęcić czas. Skalne miasto pod zamkiem, ścieżka “Zámecká vyhlídka” z widokiem na dolinę – godzinny spacer, który wynagradza bardziej niż niejeden zamek z biletem.
Z Hrubej Skály do Turnova – 8 km. Tu nocujemy.
Nocleg
Turnov to baza logistyczna Czeskiego Raju. Pensjonaty: 800-1 500 CZK za noc (~30-60 EUR). Camping: 200-300 CZK. Restauracje na rynku – ceny jak w małym czeskim mieście, czyli połowa Pragi. Svíčková (pieczeń w sosie śmietanowym z knedlikami): 180-220 CZK (~7-9 EUR). Piwo: 35-50 CZK (~1.50-2 EUR).
Dzień 2: Zamki i droga powrotna
Valdštejn
Z Turnova 3 km na południe – zamek Valdštejn, najstarszy zamek Czeskiego Raju (XIII wiek). Zbudowany na trzech piaskowcowych blokach połączonych mostami. Wejście: 90 CZK. Mały, ale klimatyczny – kamienny most nad przepaścią, barokowa kaplica w skale, widok na dolinę.
Kost
20 km na południowy-zachód – zamek Kost. Gotycki zamek, który wygląda jakby nikt go nie tknął od 600 lat. Bo w zasadzie nikt nie tknął. Najlepiej zachowany gotycki zamek w Czechach. Położony w dolinie, nie na wzgórzu – co jest nietypowe i robi wrażenie. Wjazd samochodem do doliny: 60 CZK. Wejście do zamku: 180 CZK.
Pod zamkiem – rybnik Bílý Rybník. Jeśli jest ciepło, ludzie się kąpią. Woda zaskakująco czysta jak na staw pod zamkiem.

Droga powrotna
Z zamku Kost do Jičína – 10 km. Z Jičína na autostradę i do domu. Albo – jeśli masz czas – objazd przez Mnichovo Hradiště (zamek, park) i dalej do Liberca. Dodaje godzinę, ale zamykasz pętlę i widzisz północną część geoparku.
Czego się nie spodziewaliśmy
Pustka. Czeski Raj to geopark UNESCO, ale poza Prachovskimi skałami i Trosky – prawie zero turystów. Ścieżki po skałach, zamki, punkty widokowe – sami. W weekend. We wrześniu, ale jednak.
Ceny. Obiad dla dwóch osób z piwem – 400 CZK (~16 EUR). Nocleg w pensjonacie – 1 200 CZK (~48 EUR). Wszystkie zamki razem – jakieś 500 CZK na osobę (~20 EUR). Weekend w Czeskim Raju kosztuje mniej niż sobotni lunch w Krakowie na Kazimierzu.
Drogi. Spokojne, wąskie, kręte – ale dobre. Fabia wystarczy w zupełności. SUV to przesada – drogi są asfaltowe, a leśne odcinki krótkie.
Kosztorys
| Pozycja | Koszt (weekend, 2 osoby) |
|---|---|
| Wynajem auta (Škoda Fabia, 2 dni) | ~70 EUR |
| Paliwo (120 km trasa + dojazd z PL) | ~35 EUR |
| E-winieta (10 dni) | ~11 EUR |
| Noclegi (1 noc, pensjonat) | ~50 EUR |
| Wejściówki (Prachovské, Trosky, Valdštejn, Kost) | ~20 EUR |
| Jedzenie (2 dni) | ~35 EUR |
| Razem | ~220 EUR (~960 PLN) |
Praktyczne porady
Buty. Trekkingowe albo przynajmniej sportowe z dobrą podeszwą. Ścieżki w skalnych miastach bywają mokre i strome. Klapki to wypadek czekający na moment.
Pogoda. Czeski Raj jest piękny w każdą pogodę, ale po deszczu – magiczny. Mgła między skałami to coś, co warto zobaczyć. Zabierz kurtkę przeciwdeszczową.
Psy. Czesi zabierają psy wszędzie – do zamków, na skały, do restauracji. Jeśli masz psa – bierz go, ale na smyczy na ścieżkach skalnych.
Sezon. Zamki otwarte kwiecień-październik. Poza sezonem – skalne miasta dostępne, zamki zamknięte. Najpiękniej: wrzesień-październik (kolory liści + brak tłumów).
Dalsza lektura
Wracasz do Czech? Zobacz też Morawię – inny charakter (winnice zamiast skał), ale ta sama zasada: blisko, tanio, pięknie. O przepisach drogowych i winietach piszemy w dziale praktycznym.