Wybrzeże Czarnogóry od Budvy do Ulcinja
Sveti Stefan widziany z drogi to moment, w którym zatrzymujecie auto na poboczu, choć nie ma zatoczki, i wyciągacie telefon. Kamienna wysepka połączona wąskim przesmykiem z lądem, czerwone dachy, cyprysy, turkus dookoła. Wygląda jak pocztówka, a kosztuje – cóż, kosztuje tyle, że nocleg tam to roczny budżet na paliwo do naszego Clio. Ale widok z drogi jest darmowy i nikt wam go nie zabierze.
Trasa z Budvy do Ulcinja to 120 km czarnogórskiego wybrzeża – od turystycznej Budvy, przez luksusowy Sveti Stefan, portowy Bar, ruiny Starego Baru i kończąc na Ulcinju, który jest bardziej albański niż czarnogórski i bardziej osmański niż europejski. To nie jest najdłuższa trasa w Czarnogórze, ale ma wszystko: plaże, historię, fort, kręte drogi i poczucie, że z każdym kilometrem na południe atmosfera się zmienia.
Budva – punkt startu
Budva latem to koszmar – tłumy, korki, parkingowa łamigłówka. Budva poza sezonem to urocze weneckie stare miasto z murami, wąskimi uliczkami i pustymi kafanami. Jeśli macie wybór – jedźcie we wrześniu.
Stare miasto Budvy jest malutkie – 30 minut na spacer. Na murach (darmowe wejście, w odróżnieniu od Dubrownika i Kotoru) widok na wyspę Sveti Nikola. Plaża Mogren (10 min pieszo od starego miasta, za tunelem w skale) to jedna z ładniejszych w regionie.
Parking: Parking przy starym mieście: 1.50-3 EUR/h (w sezonie). Parking Jaz (2 km, darmowy) i autobus/spacer.
Jaz Beach
3 km od Budvy – plaża Jaz. Duża (1200 m), piaszczysto-żwirowa, z dwiema zatokami. Wjazd autem 3 EUR (w sezonie). Poza sezonem – darmowy i pusty. To lepsza plaża niż cokolwiek w samej Budvie.
Budva – Sveti Stefan
15 km na południe. Droga nad morzem, kręta, widokowa. Sveti Stefan widzicie z góry – to najlepsze ujęcie. Sam Sveti Stefan jest zamknięty dla publiczności (prywatny resort Aman, nocleg od 1000 EUR), ale plaża po lewej stronie przesmyku jest publiczna (wstęp darmowy, leżak 15 EUR).
Tuż za Sveti Stefanem – Miločer Park. Królewski park z plażą Kraljičina (Plaża Królowej) – mała, schowana, piękna. Wstęp na plażę: 20 EUR w sezonie (drogo, ale plaża jest wyjątkowa). Poza sezonem – darmowa.

Petrovac
20 km za Sveti Stefanem. Petrovac to spokojna alternatywa dla Budvy – mniejszy, cichszy, z wenecką twierdzą (Kaštel) na plaży i dwiema wyspami naprzeciwko. Główna plaża jest żwirowa, 600 m, czysta woda. Jedzenie tu jest tańsze niż w Budvie – rybne danie 8-12 EUR, pizza 5-7 EUR.
Tunel za Petrovac (Sozina, 4 km, bez opłat) skraca drogę do Baru. Ale jeśli macie czas – ominięcie tunelu drogą nad morzem daje piękne widoki na Sutomore i schodząc do Baru.
Bar
Bar to port – promy do Włoch (Bari), kontenery, stocznie. Samo miasto Bar nie jest turystyczne i nie próbuje takie być. Ale 4 km w głąb lądu jest…
Stari Bar
Stari Bar to coś, czego nie spodziewacie się znaleźć w Czarnogórze. Ruiny średniowiecznego miasta na zboczu góry – mury, wieże, meczety, kościoły, oliwne gaje. Zniszczone w bombardowaniach 1878 roku i od tego czasu opuszczone. Wstęp: 3 EUR. Potrzebujecie 1-1.5 godziny na zwiedzanie.
Pod ruinami, w nowoczesnej wiosce Stari Bar – bazarek z oliwkami, oliwą i miodem. Litr oliwy z oliwek: 8-12 EUR (tańsza i często lepsza niż grecka w polskich sklepach). Przy bazarku kafane z turecką kawą i baklavą.
| Punkt | Km od Budvy | Co zobaczyć | Czas |
|---|---|---|---|
| Sveti Stefan | 15 km | Widok z drogi, publiczna plaża | 30-45 min |
| Petrovac | 35 km | Plaża, twierdza, spokój | 1-2h |
| Bar (port) | 55 km | Przejazd | – |
| Stari Bar | 60 km | Ruiny, bazarek, oliwa | 1-1.5h |
| Ulcinj | 85 km | Stare miasto, Velika Plaža | 2-3h |
Ulcinj
Ulcinj jest na samym południu Czarnogóry, 30 km od granicy z Albanią, i czuć to natychmiast. Meczety zamiast kościołów, kebab zamiast cevapcici, arabski napis na bazarze (Ulcinj ma historyczną społeczność arabską – potomkowie piratów z Północnej Afryki, serio). To jest inny świat niż Budva czy Kotor.
Stare miasto Ulcinja
Twierdza na klifie nad morzem. Kamienne mury, wąskie uliczki, widok na morze i plażę miejską. Wstęp darmowy. Muzeum w twierdzy (meczet przerobiony na muzeum): 2 EUR. 45 minut na spacer. Kawa w jednej z kafanian na murze – 1 EUR, widok bezcenny.
Velika Plaža (Wielka Plaża)
12 km na południe od Ulcinja – piaszczysta plaża, 13 km długości, ciągnąca się do samej granicy z Albanią. To jest ta plaża. Szeroka, dzika, w sezonie z barami, poza sezonem – kompletnie pusta. Wjazd autem drogą wzdłuż plaży. Leżak: 5-8 EUR w sezonie.
Za Veliką Plažą, przy samej granicy – Ada Bojana. Wyspa na ujściu rzeki Bojany, znana z plaży nudystów (jeśli to wasze hobby) i restauracji rybnych na palach nad rzeką. Pstrąg na grillu: 8-10 EUR.

Plan na 1-2 dni
Wariant 1 dzień (szybki):
| Godzina | Co | Gdzie |
|---|---|---|
| 9:00 | Start z Budvy, plaża Jaz | Budva |
| 10:30 | Sveti Stefan (widok, kawa) | Sveti Stefan |
| 11:30 | Stari Bar | Stari Bar |
| 13:30 | Obiad w Ulcinju | Ulcinj |
| 15:00 | Stare miasto, Velika Plaža | Ulcinj |
| 17:00 | Powrót (lub dalej do Albanii) | – |
Wariant 2 dni: Dodajcie Petrovac (nocleg), plaże rano, Stari Bar po południu. Dzień 2: Ulcinj na spokojnie.
Praktyczne informacje
Droga: Asfalt, dobra nawierzchnia. Kręta na odcinku Budva-Petrovac, potem prostsza. Tunele oświetlone.
Paliwo: Stacje w Budvie, Barze, Ulcinju. Na 120 km spalicie ok. 8-10 litrów.
Noclegi: Budva (droga w sezonie, 50-100 EUR), Petrovac (tańsza, 30-60 EUR), Ulcinj (najtańsza, 20-40 EUR). Poza sezonem wszystko o połowę mniej.
Jedzenie: Im dalej na południe, tym taniej. W Ulcinju obiad za 5-8 EUR, kawa 1 EUR. W Budvie – dwukrotnie drożej.
Do Albanii: Z Ulcinja do granicy 30 km. Przejście Sukobin/Muriqan, zwykle szybkie (15-20 min). Stamtąd do Shkodry 40 km. Więcej o Albanii samochodem.
Ta trasa łączy się naturalnie z Zatoką Kotorską (na północ) i z Riwierą Albańską (na południe). Wróć do Czarnogóry samochodem po pełny przegląd tras.